Gelaagd en geslaagd
Ivo Van Hove: Belg en regisseur–directeur van Toneelgroep Amsterdam. Johan Simons: Nederlander en regisseur–directeur van NTGent. Wie al draaierig wordt van dat bescheiden spiegeleffect, gaat beter niet kijken naar “Opening Night”, het stuk dat geboren werd uit de eerste samenwerking tussen beide gezelschappen. Of toch.
Het scènebeeld is even majestueus als eenvoudig. Een witte achterwand loopt door over de ganse breedte van de scène, slechts eenmaal onderbroken door een glazen deur. Meer is niet nodig om een ruimte te definiëren. Links coulissen, schaamteloos zichtbaar. Rechts fauteuils waar een deel van het premièrepubliek mag plaatsnemen om zo meer dan twee uur lang sporadisch deel uit te maken van de voorstelling. Het is een eerste element dat speelt met de theatrale illusie, maar lang niet het laatste. Het groepje kijkt naar een try–out van het stuk “De tweede vrouw” en wij kijken naar hen. Wat later wordt de try–out afgeblazen, de sfeer ontspant, glazen worden gevuld. Er wordt ons een soms ironische inblik gegund in het leven van de gemiddelde acteur. Repetities voor “De tweede vrouw”, frustraties, stress en relatieproblemen. Ondertussen wordt alles gefilmd door een cameraploeg die een reportage over het repeterende gezelschap klaarstoomt. Het resultaat daarvan wordt onmiddellijk geprojecteerd op het scherm boven de scène, wat een derde laag aan het geheel toevoegt en het publiek de kans geeft om de acteurs van dichtbij op de huid te zitten. Volgt u nog? Geeft niet, “Opening Night”, dat gebaseerd is op de gelijknamige film van John Cassavetes, brengt een wervelwind van perfect georkestreerde chaos die je vooral zelf moet zien om het te kunnen bevatten.
De dynamiek die ontstaat, trekt je onmiddellijk het stuk in. Dat impliceert ook dat de toeschouwer voortdurend uitgedaagd wordt. Wie wegsuft op de melancholische tonen van Neil Young, mist een zoveelste gezwinde overgang
van het ene naar het andere niveau en aan hem of haar ontgaan de subtiliteiten die het acteren op zoveel verschillende plannen met zich meebrengt. Want hoe speel je als acteur een acteur die voor een repetitie in de rol van een bepaald personage moet kruipen? ‘Nuff said. Het is dan ook geen wonder dat niet de minsten het stuk voorstuwen. Rasacteurs als Chris Nietvelt en Fedja van Huêt worden gepast bijgestaan door een schare jongelingen die allen doorleefd staan te acteren, maar het is NTG–actrice Elsie de Brauw die glansrijk fungeert als spil van de voorstelling. De Brauw, eerder dit seizoen al niets dan lof oogstend voor prestaties in “De asielzoeker” en “Zus van”, geeft gestalte aan Myrtle, de hoofdrolspeelster van “De tweede vrouw”. Myrtle heeft het moeilijk om het spel te spelen dat van haar gevraagd wordt, want de ouder wordende vrouw die ze moet vertolken, is een al te pijnlijke afspiegeling van haarzelf. Ze zoekt naar een positievere lezing van haar rol. Daarom roept ze haar jeugdige ik (Hadewych Minis) op, die te pas en te onpas opduikt om uiteindelijk te verworden tot een dreigende verschijning die Myrtle in de weg zit. Myrtles collega’s, stressend om een naderende première, zien slechts een doordraaiende vrouw die repetities en try–outs in de war stuurt. Het publiek leeft mee naar diezelfde première en wordt alweer verrast als blijkt dat het daarin zélf een rol speelt, om zo samen met de acteurs op een nieuw speelniveau te belanden.
“Opening Night” verrast, fascineert en kan niet anders zijn dan het resultaat van een proces dat klasse en toewijding vraagt van een hele ploeg.
