Kinderen van de zon: actueel
Toneelgroep Amsterdam mag graag een nieuwe draai te geven aan klassieke stukken. Kinderen van de zon is daar een schoolvoorbeeld van: regisseur Ivo van Hove laat zien hoe je Russische maatschappijkritiek uit 1905 omtovert tot een actueel, aangrijpend verhaal.
Ivo van Hove, regisseur en directeur van Toneelgroep Amsterdam, deinst niet terug voor wat klassiek drama. De Vlaming waagde zich bij dit gezelschap eerder al met succes aan onder meer La Voix Humaine van de Franse dichter Jean Cocteau en Romeinse tragedies van William Shakespeare. Zijn nieuwste voorstelling past moeiteloos in dat rijtje: Kinderen van de zon is gebaseerd op het gelijknamige stuk de Russische roman- en toneelschrijver Maxim Gorki. Die het in de gevangenis schreef, omdat hij zich openlijk verzet had tegen een bloedbad dat de Kozakken in 1905 veroorzaakten.
Grote thema’s, menselijk verhaal
De thematiek van Kinderen van de zon is vanuit die tijdsgeest goed te begrijpen: Gorki schreef een stuk over het belang van revoluties, hoe mensen de maatschappij kunnen veranderen en kritiek op de intellectuele elite die zich afwezig hield. Maar hoe vertaal je zo’n zwaar beladen en tijdsgebonden stuk naar een moderne voorstelling? Dat doet Toneelgroep Amsterdam door niet de grote thema’s, maar menselijke verhalen te presenteren. En er humor, sarcasme en technische hoogstandjes aan toe te voegen.
Droogkloot en moraalridder
Hoofdpersoon is Pavel (een onherkenbare Jacob Derwig), een scheikundige die alleen oog heeft voor zijn vak. Hij heeft niet in de gaten dat zijn vrouw aandacht bij een andere man zoekt en dat zijn zus Lisa (Halina Reijn die op de zenuwen werkt als nerdy moraalridder) langzaam kapot gaat aan een trauma. De eerste anderhalf uur van de voorstelling levert dat vooral komische situaties op – scheikundige proefjes gaan mis en de onderlinge ergernissen worden (vooral door Gijs Scholten van Aschat in de rol van huisvriend annex droogkloot) als grappen afgedaan. Maar in de tweede helft wordt de sfeer grimmig.
Onverminderd actueel
Terwijl buiten de cholera toeslaat en de onrust toeneemt, wordt er binnen gediscussieerd over de schoonheid van kunst (een discussie die juist nu actueel is), goedheid van de mens en kansloze verliefdheden. Van de situatie buiten de deuren van het decor weet je als kijker trouwens niets, omdat er alleen gefocust wordt op de persoonlijke relaties van de vrienden, collega’s en familie in het huis. Precies de kritiek die Gorki in zijn oorspronkelijke stuk uitte. Met zijn humor, actualiteit, dramatiek en overtuigend spel zet Kinderen van de zon je niet alleen op scherp; het doet je ook vergeten dat het stuk maar liefst drie uur duurt.
