Lijden aan de herinnering
Een ontredderde schrijver drijft op zijn vlot naar zijn einde. De puinhoop die hij van zijn leven heeft gemaakt, hoort hij terug via zijn oude bandopnames.
Het is ontluisterend: de naakte Krapp, een boze, ontredderde man van 69, een volwassen kind nog, een man die schrikt van zijn eigen schaduw.
In de bewerking van Krapps laatste band door regisseur Johan Simons van NTGent bestaat de omgeving van Krapp uit een industrieel vormgegeven tafel, met op de achtergrond een berg zwart zand. Daaruit steken flessen champagne en smerige, fragiele glazen. Als Krapp met zijn handen in het zand wroet, komt hij zijn ongewassen broek en hemd tegen. Een half uur lang toont hij zijn reddeloosheid, zijn wanhoop, zijn aftakeling en zijn teleurstelling, zonder dat er een woord valt. De zandhoop symboliseert zijn verwaarlozing en de puinhoop die de man van zijn leven heeft gemaakt. „Doos 3, spoel 5”, zijn de eerste woorden die Krapp na lange tijd spreekt en bijna de hele voorstelling weet hij geen zorgvuldig geformuleerde zin uit te kramen. Op een geluidsband hoort hij de herinneringen die hij opnam bij zijn 39ste verjaardag. Krapp reageert gebeten als hij zijn jongere-ik hoort spreken. Het meest gekwetst is hij nog als de herinnering aan een geliefde ter sprake komt.
De aan lager wal geraakte man had die relatie beëindigd omdat hij zijn leven wilde wijden aan de hogere kunsten.
Krapps laatste band is geschreven door de Ierse toneelschrijver Samuel Beckett. Het wordt beschouwd als een monoloog waarin Beckett zichzelf nog het meest laat zien: zijn teleurstellingen, maar ook zijn drang naar drank. Krapp is een bijziende auteur die elk jaar met zijn verjaardag naar een café gaat, zich volgiet en dan zijn overpeinzingen op de achterkant van een envelop krabbelt. Eenmaal thuis spreekt hij zijn gedachten op band in. Spinsels om te bewaren, om nog eens terug te draaien. Bij zijn 69-ste verjaardag zit de drank ook weer in de man, maar keert hij terug met een lege envelop. Het podium met het decor waar hij overheen schuifelt lijkt een vlot dat naar zijn einde drijft en in dat vlot zijn laatjes en vakjes met banden en herinneringen.
Doos 3, spoel 5 is de geluidsband met zijn gedachten van zijn 39ste verjaardag. Een groot deel van de monoloog hoort het publiek via de bandrecorder. Het is het oorspronkelijk toneelbeeld van Beckett (1906-1988) en verwijst naar leven in herinneringen. In de geactualiseerde versie is ook de enorme invloed van media en geluids- en beelddragers op het dagelijks leven eruit gelicht. Krapps laatste band is een kleine, zwarte voorstelling met lichte momenten.
- door Joost Goutziers
