Fort Europa

Zeven Europeanen wachten op de trein die hen uit het continent zal laten vertrekken. Ze kennen elkaar niet, maar worden verenigd door dezelfde wens: een betere toekomst in een beter Europa. Een beter Europa dat niet binnen de grenzen van het avondland te vinden is. Op weg naar Dubai, Shanghai of Singapore vertellen drie hoeren, een zakenman, een Chassidische Jood, een oorlogsveteraan en een stamcelbiologe elkaar de reden van vertrek. Verkerend in de gelijke situatie verbroederen zij in het verlangen naar een nieuwe vrijheid gebaseerd op de oude beschaving die in Europa zelf verloren dreigt te gaan. Elk West-Europees land wordt geconfronteerd met grote bevolkingsgroepen van een andere etnische afkomst die hun eigen culturele identiteit wensen te behouden. Ook de 2de en 3de generatie ‘vreemdelingen’ beschouwen zichzelf niet als Fransman, Duitser, Belg of Nederlander, maar zien zichzelf in de eerste plaats als Turk, Marokkaan, Arabier of Afrikaan. De identificatie met een niet-Europese cultuur wordt in Europa als een bedreiging ervaren. De onstabiele economische situatie van Europa vormt hét argument om een migratiestop in te voeren. Het fort wordt gesloten. Eigen Europa eerst. Merkwaardig genoeg neemt het gevoel van bedreiging niet af, integendeel zelfs. Het democratische en humane Europa wordt steeds meer geconfronteerd met een constante vraag van politieke en economische vluchtelingen, afkomstig uit landen die als ondemocratisch of inhumaan worden beschouwd. Maar hoe democratisch zijn we zelf? Zijn de grondslagen van de Westerse democratie wel stevig genoeg om alle kritische kanttekeningen van al die culturen met succes te pareren? Zijn wij bereid om onze culturele identiteit zo fundamenteel ter discussie te stellen? Deze vragen vormen de aanleiding voor de voorstelling Fort Europa, hooglied van versplintering. Tom Lanoye schreef de tekst die handelt over het Europa in de nabije toekomst, dat, gefundeerd op Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap, niet het paradijs geworden is waarvan men droomde. Nationalisme, xenofobie, decadentie, consumentisme bedreigen de verworvenheden van de Europese cultuur. Misschien is het beter, als we ons terugtrekken uit Europa? Misschien is het beter om het continent over te dragen aan anderen, om elders een nieuw, beter Europa op te richten? Fort Europa was in 2005 de afscheidsvoorstelling van Hollandia, het theatergezelschap dat Johan Simons twintig jaar lang heeft geleid. Met de acteurs van het ensemble van NTGent wordt een nieuwe selectie uit het tekstmateriaal van Tom Lanoye gemaakt wat leidt tot een nieuwe enscenering onder dezelfde titel.
Deze remake van de voorstelling uit 2005 ging in première op 11 januari 2008 in Bozar Brussel.