Recensie Gif

Theater kijken is het leven een prisma voorhouden en elke kleurschakering die de lichtbreking veroorzaakt bestuderen. Die schakering is essentieel, anders kan je beter thuis het origineel aanschouwen. Te midden van alle mogelijke kleuren moet de dood van een kind de donkerste tint zijn. Precies dat drama beschrijft Lot Vekemans met ontstellend realisme in haar theatertekst Gif.

Een man (Van Watermeulen) en een vrouw (de Brauw) ontmoeten elkaar opnieuw, tien jaar na de dood van hun zoon. Door de onmogelijkheid om samen hun rouwproces door te maken stierf ook hun liefde. Nu zijn ze samen op de begraafplaats, waar gif in de grond is gevonden. Maar vooral het gif tussen hen vernietigt. Hij is verdergegaan met z’n leven, zij vergeeft hem dat niet. Als een junkie, doodsbang om alleen te zijn met haar verslaving, tracht zij hem mee te sleuren in haar gestolde verdriet.

Ze treffen elkaar op een houten tribune met zeteltjes. De kloof tussen haar koppige stagnatie in het verleden en zijn moeizame worsteling naar een toekomst doet elk gesprek vastlopen. Gemeenplaatsen als ‘Je bent niets veranderd’ zijn zo herkenbaar dat ze banaal aandoen. Interessanter is hun lichaamstaal: haar springerige zenuwachtigheid, zijn stroeve ongemak, hun aftastende dans op de tribune, waarbij ze steeds ver van, boven of onder elkaar gaan zitten. Zij drijft hem met sarcastische schuldinductie uiteindelijk zo ver dat hij weg gaat, zoals hij dat tien jaar geleden al deed.

Een storm breekt los en de tribune draait als een in cirkels tollende gedachtegang. Een lied over geloof weerklinkt. Contratenor Steve Dugardin zingt en draait de tribune tot ze exact zo staat als voorheen. Toch is alles anders. De regen heeft zijn louterende effect niet gemist, want deze keer komt hij terug. Hij legt een mantel over hen beide. Eindelijk kunnen ze praten, hun verdriet delen.

Regisseur Johan Simons verheft het soms te herkenbare realisme van Vekemans’ tekst tot een universele abstractie. Hij doet dat op vertrouwde wijze: met een kale scenografie, vervreemdend koud zaallicht en een expressieve acteursregie. Die regie is de dragende kracht maar ook sluipende zwakte van Gif. De acteurs balanceren op het slappe koord tussen expressiviteit en pathetiek maar slagen er meestal in aan de juiste zijde te blijven. Uiteindelijk bevat de confrontatie van beider lijden een belangrijk inzicht. Het leven is niet maakbaar, maar de manier waarop we met lijden omgaan is dat wel. Een troostrijke gedachte.

Zone 09, Evelyne Coussens