Country en operette, tranen en trekzakken: ziedaar het programma van Wim Opbrouck en Els Dottermans.

Een warmhartig winterprogramma: dat willen Wim Opbrouck en Els Dottermans in het NT Gent brengen met ,,Ik val... Val in mijn armen''. Het zingen van country- en levensliederen moet de temperatuur doen stijgen. In de zaal en in uw hart.

HOEZO, twee rasacteurs die country zingen? Van Wim Opbrouck kan je zoiets nog verwachten. Hij combineert theater al langer met muziek en televisie, en hij overstijgt de ingebeelde scheidingslijn tussen ,,hoge'' en ,,lage'' of zelfs ,,foute'' cultuur. ,,Ik wilde ter afwisseling van het verontrustende theater dat we hier al zo vaak gebracht hebben wel eens een hartverwarmend liedjesprogramma maken", zegt hij.

Els Dottermans heeft de afgelopen weken dan weer een nieuwe wereld ontdekt. ,,Voor mij is dit allemaal nieuw. Ik zing bijna nooit. Gelukkig werkt de begeestering van Wim en zijn muzikanten heel aanstekelijk." Maar dat verklaart nog niet de keuze voor countrymuziek, een genre dat pas de laatste jaren ook buiten de Verenigde Staten de erkenning krijgt die het verdient.

Opbrouck: ,,Country is een zwaar onderschat genre. Veel mensen vinden het foute muziek, maar als je ziet wie er allemaal platen maakt in Nashville: Frank Black, Lyle Lovett, Tom Waits, zelfs Van Morrisson; al mijn helden! Gelukkig hebben de muziek van Johnny Cash en ook de film O brother, where art thou veel mensen de oren geopend."

Dottermans: ,,Ik ken country alleen van vroeger. Mijn vader had zo'n oud muziekmeubel, met ingebouwde radio en platenspeler, en daar zaten vier platen in, waaronder een van Johnny Cash. Later heb ik ook nog wel Dolly Parton meegekregen en ik kende de Dixie Chicks."

Opbrouck: ,,Wij hebben ook onze eigen country. Admiral Freebee. Of 'Het is weer voorbij die mooie zomer' van de Nederlandse acteur en zanger Gerard Cox - oorspronkelijk was dat trouwens een nummer van Arlo Guthrie. Of 'Bleke Lena' en 'Si tous les gars du monde' van Raymond van het Groenewoud: pure country."

Dottermans: ,,Voor deze voorstelling hebben we een paar nummers laten vertalen: Frank Vander linden deed 'Love hurts' van Emmylou Harris, Bernard Dewulf 'Wonderland' van Nathalie Merchant en Mira 'Stand by your man' van Tammy Wynette. Dan blijkt dat je tekstueel heel dicht tegen het Vlaamse lied aanzit. Schlagers, smartlappen, levensliederen, noem het hoe je wil. Je ziet ook hoe de genres almaar meer versmelten en hoe de artiesten zich niet meer laten opdelen in hokjes. Ik heb op de 0110-concerten voor het eerst Clouseau live gezien en dat was gewoon heel goed.'' ,,Ik merk het ook in mijn eigen leven. Ik vind de mensen met wie ik samenwerk tegenwoordig belangrijker dan wát ik maak, zeker als die mensen mij het vuur aan de schenen weten te leggen en me iets laten doen wat ik niet ken, iets wat mij nerveus maakt en waar ik schrik voor heb."

Opbrouck: ,,Bij mij heeft de verscheurdheid ongeveer een maand geduurd. De ene dag sta je op een bierbak in een café, de volgende dag speel je Macbeth. Ik vroeg me af of ik de mensen zo niet in verwarring bracht. Maar ik heb besloten om te doen wat ik wil. Wat anderen erover denken, kan me niet schelen. Ik zal je nog meer zeggen: ik ben niet voor drempelverlagende kunst, wat sommige mensen over mij ook mogen beweren.'' ,,Met Het eiland hebben we ook onze zin gedaan. Dat programma is eerst afgeschoten en nu halen zelfs de herhalingen hoge kijkcijfers. Daar hebben wij nooit een seconde aan gedacht toen we de serie aan het maken waren. Af en toe kan je zo ook culturen verbinden. Na Mood on the go , een toneelstuk van Jeroen Olyslaegers, werd ik aangesproken door een man die me kende van de televisie. Hij had in De Streekkrant gelezen dat ik zou meedoen. 'Het was niet om te lachen,' zei hij, 'maar ik vond het wel wijs.' Dat gebeurt natuurlijk niet alle dagen maar ik heb mezelf er ook niet voor moeten verloochenen of zo. Volgend seizoen gaan we zelfs nog een stapje verder. Dan brengen we hier Het land van de glimlach , de operette van Franz Lehar. Zet onder 'Dein ist mein ganzes herz' een elektrische gitaar en dat klinkt bijna klassiek. Wat trouwens ook geldt voor de volksliederen van Brahms, die ik heb leren kennen via onze stemcoach, Christopher Homberger. Die liederen hebben op hun beurt de country beïnvloed, want er zijn destijds veel Duitsers en Oostenrijkers naar Amerika geëmigreerd, met hun trekzakken, citers en jodelkunsten. Ik word in de country vooral ontroerd door het meerstemmige zangwerk. Wij kennen die traditie niet. Wij hebben de gewoonte om unisono te zingen, bij voorkeur volksliedjes. 'Viva bomma patatten met saucissen'. Terwijl die Amerikanen het met de paplepel ingegoten krijgen, denk maar aan de Carter Family en al die andere muzikale families. Vier, vijf stemmen samen in de blokhut, die stijl. Zo mooi, man. 'The price I pay' van Emmylou Harris geeft me telkens tranen in de ogen."

Engagement

Allemaal goed en wel, country en operette, tranen en trekzakken, maar wat blijft er nog over van het politieke en sociale engagement dat Opbrouck en Dottermans regelmatig tentoon spreiden in de media, en dat tegenwoordig bijna onlosmakelijk met cultuur verbonden lijkt? Of houden ze dat toch liever gescheiden van hun werk op de planken?

Dottermans: ,,Politiek heeft voor mij niets te maken met de politici die dagelijks over het scherm defileren. Engagement toon je vooral in het dagelijkse leven. Hoe voed je je kinderen op? Wat breng je hen bij in het leven? Mijn kinderen gaan naar een school die voor meer dan de helft bevolkt wordt door allochtonen en dat is een bewuste keuze."

Opbrouck: ,,Ik woon in een dorp, een deelgemeente eigenlijk, en ik kom uit een donkerrode politieke familie. Maar het socialisme van mijn vader, van de BSP, bestaat niet meer. Men heeft me wel eens gevraagd om op de lijst te staan voor de gemeenteraadsverkiezingen, maar ik heb dat na lang overwegen niet gedaan. Stel je voor dat ik dan burgemeester zou moeten worden? Ik zou zo'n engagement nooit kunnen nakomen. Liever zo dan de zoveelste verkozen BV te worden die zijn kiezers in de steek laat."

Dottermans: ,,Op bepaalde momenten moet je natuurlijk wel expliciet uitkomen voor je mening en een standpunt durven innemen. Na de gruwelijke moorden in Antwerpen mocht best gezegd worden dat het Vlaams Belang daar mee schuld aan had."

Opbrouck: ,,Het engagement van een liedje als 'Leve leve de liefde' kan even groot zijn als dat van 'Ontwaakt verworpenen der aarde'. Mijn engagement is dat ik de harten wil verwarmen, zeker op televisie."

Dottermans: ,,Misschien zouden we ons ook wat vaker moeten engageren in de wereld van de acteurs. Als je ziet wat er nu gebeurt in het Antwerpse Toneelhuis (waar een groot deel van de cast aan de deur werd gezet, red.) Guy Cassiers is een lucide artistieke leider, maar zachte heelmeesters maken etterende wonden. Hij had wellicht al een ander gezelschap voor ogen en heeft geprobeerd om dat op een vriendelijke manier over te brengen, maar wilde uiteindelijk toch met een schone lei beginnen. Ik hoop in elk geval dat men hem verkeerd geciteerd heeft in de krant. 'Ik werk liever met theatermakers dan met acteurs': ik vond dat echt een stuitende uitspraak. Zullen wij dan maar beginnen inpakken? Maar ik weet dus niet of Guy het zo bedoeld heeft."

Dottermans: ,,Wij moeten ons als acteurs toch eens over een paar dingen beraden, vooral over auteursrechten en zo. Een belangenorganisatie zou soelaas kunnen bieden, maar begin daar maar eens aan in dit beroep. Vooral de jonge generatie heeft het moeilijk. Er worden geen contracten meer aangeboden, ze moeten werken voor weinig geld"

Opbrouck: ,,Ik zit in zo'n bevoorrechte positie zit dat ik daar te weinig over nadenk. Maar je hebt gelijk: welk engagement bestaat er eigenlijk nog tegenover die jonge acteurs? Misschien is enige solidariteit niet misplaatst." Dottermans: ,,Wij studeerden af en mochten meteen vier producties doen. Er werd naar ons gekeken, wij kregen kansen. Ik heb niet het gevoel dat jonge acteurs daar nog op hoeven te rekenen.