Recensie Africa: ‘Knappe presentatie van een pijnlijke cultuurkloof’

Het is een gereconstrueerd Afrika dat op het toneel is opgebouwd. De zanderige vlakte is nep en de planten staan in potjes. In die fantasie-savanne spuit de spierwitte acteur Oscar Van Rompay zich met een paintbrush zwart. Het resultaat lijkt op een koloniale representatie van een neger in een 19de-eeuws natuurhistorisch museum. Maar de zwarte man die Van Rompay in de eerste helft van zijn voorstelling 'Africa' speelt, is meer dan dat. Het is een oprechte, maar tegelijkertijd ongemakkelijke poging van de blanke acteur om een zwarte Keniaan te worden. Een poging die uiteraard tot mislukken gedoemd is. Na dertig schurende minuten geeft Van Rompay het kokhalzend op. 'Africa' slaagt er knap in de verwarrende culturele vragen invoelbaar te maken, die Van Rompay continu bespringen sinds hij in zijn geliefde Kenia een boerderij kocht waar hij drie maanden per jaar doorbrengt. Hoe goed hij zich ook probeert te verplaatsen in het land en in de mensen, hij blijft altijd die blanke. De voorstelling maakt dan ook poëtisch korte metten met het idee van echt wederzijds cultureel begrip en met de mogelijkheid om in de huid van de ander te kunnen kruipen. Bovendien toont de voorstelling pijnlijk dat het voor blanken onderling onmogelijk is om over Afrika te praten zonder in de clichés over dat continent te schieten, omdat clichés begrijpelijker zijn dan de werkelijkheid. Als Van Rompay na het eerste schurende deel de zwarte verf van zich afspoelt om verder als blanke het publiek toe te spreken, zucht de zaal van opluchting, als een groep blanke toeristen die in het hectische centrum van Nairobi zijn blanke gids heeft teruggevonden. Het knappe is dat Van Rompay zijn fascinatie voor Kenia zo oprecht weet neer te zetten, dat je ondanks de pijnlijke cultuurkloof niet anders wil dan je samen met hem onderdompelen in dat land dat je nooit zal begrijpen. 

- Robbert van Heuven, Trouw, 14-02-'13

Gerelateerde producties

Productie Datum
Front Polyphonie 09|06|17 » 21|10|17 meer info
Datum:
14 februari 2013

gerelateerde personen

Peter Verhelst

Auteur, regisseur