Recensie De Morgen: ‘In overleven schuilt geen waardigheid’

Hier had evengoed een recensie van La Promesse kunnen staan: aanvankelijk stond immers dat stuk op de agenda van regisseur Luk Perceval, tot de actuele vluchtelingenproblematiek hem verleidde tot een bewerking van John Steinbecks hypernaturalistische roman The Grapes of Wrath (1939), waarin de familie Joad een beter leven zoekt in California. Percevals enscenering van Oogst van de wrok is behoorlijk minimalistisch in opzet, maar groots in thematiek. Anekdotische details worden op de scène zo veel mogelijk geweerd. In de plaats komt ruimte voor een meer universele, tijdloze benadering van het vluchtelingenthema. Onder een regen van dode bladeren onderzoeken de personages naar wat een leven menswaardig maakt - de aan zijn geloof twijfelende prediker Jim Casy (Bert Luppes) voorop. Zijn afscheidsrede voor de overleden grootouders is veelzeggend: "Ze hebben hun leven geleefd en zijn daaraan gestorven. Of ze goed of slecht waren, weet ik niet. Maar ze hebben geleefd en dat is wat telt."

Maar leven is een voorrecht dat de Joads niet meer kennen: wie op de vlucht wordt gedwongen, kan enkel nog overleven, en in overleven schuilt geen waardigheid - de familieleden schreeuwen en roepen door elkaar en lijken voortdurend te vergeten wat hen aan elkaar bindt. En de eeuwigdurende herfst waarin Perceval zijn personages plaatst, doet vermoeden dat er in hun duisternis niet meteen opklaringen zitten aan te komen. Wat echter wringt met Percevals universele, bijna abstracte regie, zijn de prestaties van de cast. Zij moeten de universele onderwerpen die Oogst van de wrok aankaart weer behapbaar maken, tot een menselijk niveau herleiden, maar blijven vaak steken in ofwel karikaturaal ofwel minimalistisch acteren. Enkel Luppes en Mariia Shulga, als de zwangere dochter van de familie, lijken de juiste toon te vinden. Voor een Duits ensemble hebben de castleden overigens allemaal een 'migratie'-achtergrond: Luppes en Kristof Van Boven komen uit Nederland en België, Shulga is Russisch-Oekraïens, de andere acteurs hebben roots in Nigeria (Nick Monu), Polen (Rafael Stachowiak) en Bosnië en Kroatië (Marina Galic). Dat ze allemaal in een persoonlijke versie van het Duits spelen, met een occasionele streep Nederlands, Russisch of Engels, moet waarschijnlijk de universaliteit van Oogst van de wrok onderstrepen. Helaas zit die taal vaak net in de weg van een heldere, prangende interpretatie van Percevals bewerking.

Benieuwd wat dat gaat geven wanneer de voorstelling NTGent aandoet: dan wordt het mismeesterde Duits ingeruild voor Nederlands en Engels, en krijgt Oogst van de wrok misschien wel de grootsheid die Perceval in zijn enscenering opzoekt.

- Ewoud Ceulemans, De Morgen, 25 januari 2016

Gerelateerde producties

Productie Datum
Oogst van de wrok 26|01|18 » 14|02|18 meer info koop ticket
Datum:
27 januari 2016

gerelateerde personen

Bert Luppes

Acteur