Living Apartment Together
NL Various languages
EN

Sonder
Sonder
Hoe lang kan een rouwende echtgenoot denkbeeldige gesprekken voortzetten? Kan artificiële intelligentie een weduwnaar en zijn dierbare vrouw herenigen, fysiek in het hier en nu? Wat doet technologie met onze meest intieme ervaringen?
Beeldend kunstenaar Kaat Pype verloor onverwacht haar moeder. Vanuit de band met haar vader, en hun gedeelde rouw, ontwikkelde ze een fotografieproject. Ze fotografeerde hem in de huizen van alleenstaande vrouwen uit zijn generatie — interieurs waar óók iemand wordt gemist, alsof hij er al twintig jaar woont. Regisseur Yves Degryse filmde deze ontmoetingen en maakte een making-of-documentaire. Kaat, haar vader en Yves staan samen met muzikant Berlinde Deman op scène. Op het podium praat hij met zijn overleden vrouw. Elke avond opnieuw. Elke avond anders.
In Sonder wordt de grens tussen leven en dood tijdelijk opgeheven door artificiële intelligentie. Waar Orpheus in de Griekse mythe de onderwereld binnendringt om zijn geliefde Eurydice terug te halen, gebruikt Sonder technologie om de stem, de aanwezigheid en zelfs het fysieke voorkomen van een overleden vrouw opnieuw op te roepen. De voorstelling schuift zo een hedendaagse variant naar voren van een oeroud motief: de poging om de doden dichtbij te houden.
De technologie in Sonder is geen wondermiddel, maar een opening. Een opening waardoor liefde nog even kan ademen, voordat de stilte haar opnieuw inhaalt. De rol van de overleden vrouw wordt gespeeld door Alva Ishii, de digitale huisartiest van NTGent.
NTGent stelde Alva Ishii eind 2024 voor aan het grote publiek dat toen in de inkomhal van de Schouwburg met de digitale huisartiest kon bellen. De allereerste versie van Alva was gebaseerd op het digitale archief van NTGent en kreeg een reeks karaktertrekken mee, waaronder de vijf kernwaarden van het stadstheater. Het is die versie die in het creatieproces van Sonder een update krijgt in samenwerking het Gentse Wintercircus.
"Binnen het Goose Bumps Tech Lab van NTGent en Wintercircus hebben beide partijen zich geëngageerd voor een langdurige samenwerking", zegt Yves Degryse. "We richtten een labo op waarin de introductie van nieuwe technologie binnen de podiumkunsten wordt onderzocht, bevraagd en ontwikkeld."
"In aanloop naar Sonder werken we enerzijds aan een aantal technische aanpassingen zoals een meer natuurlijke toon in de stem van Alva en het verbeteren van haar reactiesnelheid. Maar we zetten ook stappen op vlak van duurzaamheid en ethiek. Door deels op lokale servers te draaien, zal de nieuwe versie minder energie verbruiken en komen we stap voor stap los van de grote techbedrijven in de VS en hun monopolies."
Het Gentse Wintercircus is een tech-hub waar tientallen bedrijven samenhokken die zich specialiseren in nieuwe technologieën zoals AI, de ideale partners dus om regisseur Yves Degryse te inspireren, en tegelijk zijn ideeën mogelijk te maken. "We denken er onder meer over na om tijdens de voorstelling de emoties van de weduwnaar te tracken", zegt Degryse. "Als we die informatie live kunnen delen met Alva, kan ze in real time reageren op de gevoelens van haar tegenspeler."
Een andere uitdaging is het voeden van Alva met herinneringen aan de overleden moeder. Bestaande technologie biedt een grote hulp. "Aan een eenvoudige prompt heeft AI genoeg om uit een grote hoeveelheid video's de stem van een overledene te traceren." Maar er zijn ook kopbrekers. "Het grootste probleem wordt misschien wel het West-Vlaams accent van moeke. Je kan je inbeelden dat daar nog geen taalmodellen voor zijn."
Lees het volledige dossier (.pdf)Download
Biography Yves Degryse / BERLINRead online
Verkoop & Spreiding
Sophie Vanden Broeck
sophie.vanden.broeck@ntgent.be
+32/485 80 38 43
Technisch directeur
Karel Clemminck
karel.clemminck@ntgent.be
+32/486 16 31 04
Communicatiedienst
tourcom@ntgent.be
NL Various languages
EN
Various languages
NL EN